ભારતનો પશ્ચિમી દરિયાકાંઠો, વિશેષ કરીને ગુજરાતનો સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશ, અનેક ઐતિહાસિક, પૌરાણિક અને પ્રાકૃતિક રહસ્યો પોતાના ગર્ભમાં છુપાવીને બેઠો છે. આ જ સૌરાષ્ટ્રના પ્રવેશદ્વાર સમાન ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલું ‘હાથબ’ (Hathab) ગામ માત્ર એક સામાન્ય દરિયાકિનારો નથી, પરંતુ તે સદીઓ જૂના ઇતિહાસ, મહાભારત કાળની દંતકથાઓ, પ્રાચીન દરિયાઈ વ્યાપાર અને પ્રકૃતિના અદ્ભુત સૌંદર્યનો એક જીવંત દસ્તાવેજ છે. ભાવનગર…

ગુજરાત રાજ્યના નકશામાં દક્ષિણ ગુજરાતનું એક અત્યંત પ્રાચીન, ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક મહત્ત્વ ધરાવતું શહેર એટલે ભરૂચ. ભારતનાં સૌથી જૂનાં અને સતત વસવાટ ધરાવતાં શહેરોની યાદી બનાવવામાં આવે, તો તેમાં વારાણસી (કાશી), અયોધ્યા, ઉજ્જૈનની સાથે ભરૂચનું નામ પણ અચૂક લેવું પડે. ભરૂચનો ઇતિહાસ માત્ર સેંકડો વર્ષોનો નથી, પરંતુ હજારો વર્ષ જૂનો છે, જેનાં મૂળિયાં ભારતીય પૌરાણિક…

ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સનાતન ધર્મમાં અનેક સંબંધોનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ જ્યારે ‘મૈત્રી’ અથવા ‘દોસ્તી’ ની વાત આવે છે, ત્યારે સમગ્ર વિશ્વમાં એક જ ઉદાહરણ સૌથી પહેલા યાદ આવે છે – ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને તેમના પરમ મિત્ર સુદામા. નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ, સમર્પણ અને અમીરી-ગરીબીના ભેદભાવ વિનાની આ મૈત્રીનો સાક્ષી છે ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં અરબી સમુદ્રના કિનારે…

અમદાવાદ, જે ભારતનું પ્રથમ ‘વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી’ છે, તેની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ અત્યંત સમૃદ્ધ છે. આ પરંપરાઓમાં સૌથી મોટો અને લોકપ્રિય ઉત્સવ એટલે અષાઢી બીજના દિવસે નીકળતી ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા. ઓડિશાના પુરી પછી ભારતની બીજા નંબરની સૌથી મોટી રથયાત્રાનું માન અમદાવાદની રથયાત્રાને પ્રાપ્ત છે. જમાલપુર સ્થિત ઐતિહાસિક શ્રી જગન્નાથ મંદિરથી શરૂ થતી આ યાત્રા માત્ર…

રમકડાં એ માત્ર બાળકોના મનોરંજન કે રમતગમતનું સાધન નથી, પરંતુ તે કોઈપણ પ્રદેશની સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ, કલા અને સામાજિક જીવનશૈલીનો જીવંત અરીસો છે. બાળકના શારીરિક, માનસિક અને બૌદ્ધિક વિકાસમાં રમકડાંનો ફાળો અમૂલ્ય રહ્યો છે. ભારતમાં રમકડાં બનાવવાની કળા સદીઓ જૂની છે, અને તેમાંય ગુજરાત રાજ્યનો વારસો અત્યંત સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર રહ્યો છે. ગુજરાતની ધરતી પર હજારો…

ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના વિશાળ અને વૈવિધ્યસભર નકશામાં ગુજરાતનું પ્રદાન અત્યંત મૂલ્યવાન અને અજોડ રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે ગુજરાતને વેપાર અને ઉદ્યોગની ભૂમિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, પરંતુ તેની સાંસ્કૃતિક અને કલાત્મક ધરોહર પણ એટલી જ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતની શાસ્ત્રીય સંગીત પરંપરામાં બે પ્રવાહો સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી અને ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ રહ્યા છે: નાગર શૈલી અને…

ભારત એ વિવિધતાઓથી ભરેલો દેશ છે, જ્યાં અનેક સંસ્કૃતિઓ, ભાષાઓ અને સમુદાયો એકસાથે વસે છે. ગુજરાત રાજ્ય પણ આ વિવિધતાનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. ગુજરાતના ગીરના જંગલો અને સૌરાષ્ટ્રના અન્ય વિસ્તારોમાં એક એવો સમુદાય વસે છે, જેનો દેખાવ આફ્રિકન છે, પરંતુ તેમની ભાષા, રહેણીકરણી અને સંસ્કૃતિ સંપૂર્ણપણે ગુજરાતી છે. આ સમુદાય એટલે ‘સિદી…

ભારતીય સિનેમાના વિશાળ અને વૈવિધ્યસભર લેન્ડસ્કેપમાં, પ્રાદેશિક ભાષાઓના સિનેમાનું આગવું મહત્વ છે. આમાં ‘ઢોલીવુડ’ (Dhollywood) અથવા ગુજરાતી સિનેમા તરીકે ઓળખાતો ચલચિત્ર ઉદ્યોગ એક વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે. ‘ઢોલીવુડ’ શબ્દ હોલીવુડ અને બોલીવુડ પરથી પ્રેરિત છે, જેમાં ‘ઢોલ’ (ગુજરાતી સંસ્કૃતિનું પ્રતિક) ઉમેરીને આ નામ પ્રચલિત બન્યું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં તેને ‘ગોલીવુડ’ (Gollywood) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે…

અમદાવાદ… સાબરમતી નદીના કિનારે વસેલું આ શહેર માત્ર તેની ઔદ્યોગિક પ્રગતિ કે આધુનિકતા માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય અને જીવંત ઐતિહાસિક વારસા માટે પણ વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. વર્ષ ૨૦૧૭માં યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા અમદાવાદને ભારતનું પ્રથમ ‘વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી’ જાહેર કરવામાં આવ્યું, તેની પાછળનું સૌથી મોટું અને જીવંત કારણ છે – અમદાવાદની ‘પોળો’. પોળ માત્ર…