કચ્છનો ઇતિહાસ

પ્રસ્તાવના: એક કાળી સવાર જેણે ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો ૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૧. સમગ્ર ભારત વર્ષ પોતાનો ૫૨મો પ્રજાસત્તાક દિવસ ઊજવવાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. શાળાઓમાં બાળકો ત્રિરંગો લહેરાવવા માટે ઉત્સાહિત હતા, દેશભક્તિનાં ગીતો ગુંજી રહ્યાં હતાં, અને લોકો રજાના દિવસની શાંતિ માણી રહ્યા હતા. પરંતુ સવારે ૮:૪૬ કલાકે ગુજરાતની ધરતી પર એક એવો પ્રકોપ ત્રાટક્યો જેણે…

ગુજરાત રાજ્ય તેના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ, અદભૂત સ્થાપત્ય અને વૈવિધ્યસભર સંસ્કૃતિ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. ગુજરાતના પશ્ચિમ છેડે આવેલો કચ્છ જિલ્લો માત્ર તેના સફેદ રણ માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય મહેલો અને ઐતિહાસિક ઇમારતો માટે પણ જાણીતો છે. આ ઐતિહાસિક ધરોહરોમાં સૌથી ઝળહળતું રત્ન એટલે માંડવીમાં આવેલો ‘વિજય વિલાસ પેલેસ’. અરબી સમુદ્રના કિનારે વસેલા માંડવી…

ગુજરાતનો કચ્છ જિલ્લો માત્ર તેના રણ અને હસ્તકલા માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય રાજવી ઇતિહાસ અને બેનમૂન સ્થાપત્યો માટે પણ વિશ્વભરમાં જાણીતો છે. કચ્છનું પાટનગર ભુજ એક સમયે જાડેજા રાજપૂત શાસકોની સત્તાનું કેન્દ્ર હતું. આ રાજવી પરિવારે ભુજને અનેક સ્થાપત્યોની ભેટ આપી છે, જેમાં આઈના મહેલ અને પ્રાગ મહેલ કદાચ સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે….

કચ્છની ધરા એટલે ખમીર, શૌર્ય, અને ઐતિહાસિક સંઘર્ષોની રણભૂમિ. રણ અને દરિયાની વચ્ચે ઘેરાયેલો આ પ્રદેશ ભૌગોલિક રીતે જેટલો વિશિષ્ટ છે, તેટલો જ તેનો ઇતિહાસ રોમાંચક છે. કચ્છના ઇતિહાસમાં સૌથી સુવર્ણ અને મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણ એટલે જાડેજા વંશનું શાસન. સિંધમાંથી આવેલા અને પોતાને ચંદ્રવંશી યાદવો (ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના વંશજો) માનતા આ રાજપૂતોએ કચ્છની ધરતી પર એવું સામ્રાજ્ય…

કચ્છનું રણ ઉત્સવ: શૂન્યમાંથી સર્જન અને શ્વેત રણની વૈશ્વિક ઓળખ ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત અને ગુજરાતનો મુગટ મણિ એટલે કચ્છ. કચ્છનું નામ પડતાની સાથે જ એક સમયે નજર સામે ધૂળની ડમરીઓ, પાણીની અછત અને વેરાન વગડો આવતો હતો. પરંતુ આજે ચિત્ર બદલાયું છે. આજે જ્યારે કચ્છનું નામ લેવામાં આવે છે, ત્યારે નજર સામે તરે…