લોકવાર્તાઓ અને દંતકથાઓ

ગુજરાત રાજ્ય તેના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ, અદભૂત સ્થાપત્ય અને વૈવિધ્યસભર સંસ્કૃતિ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. ગુજરાતના પશ્ચિમ છેડે આવેલો કચ્છ જિલ્લો માત્ર તેના સફેદ રણ માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય મહેલો અને ઐતિહાસિક ઇમારતો માટે પણ જાણીતો છે. આ ઐતિહાસિક ધરોહરોમાં સૌથી ઝળહળતું રત્ન એટલે માંડવીમાં આવેલો ‘વિજય વિલાસ પેલેસ’. અરબી સમુદ્રના કિનારે વસેલા માંડવી…

સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ અથવા હડપ્પીય સંસ્કૃતિ એ વિશ્વની સૌથી પ્રાચીન અને વિકસિત નગરીય સંસ્કૃતિઓમાંની એક છે. ઇજિપ્ત અને મેસોપોટેમિયાની સમકાલીન આ સંસ્કૃતિ તેના આયોજનબદ્ધ નગરો, ઉત્કૃષ્ટ જળ નિકાલ પ્રણાલી અને શાંતિપ્રિય સમાજ માટે જાણીતી છે. આ મહાન સંસ્કૃતિના અનેક નગરોમાં ‘લોથલ’ (Lothal) એક આગવું અને વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે. ગુજરાતના ભાલ પ્રદેશમાં આવેલું લોથલ માત્ર…

ગુજરાતનો ઇતિહાસ અને તેની સંસ્કૃતિ અત્યંત પ્રાચીન અને વૈવિધ્યસભર છે. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલું જૂનાગઢ શહેર તેના પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક વારસા માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. ગિરનારની તળેટીમાં વસેલા આ શહેરમાં હિન્દુ, બૌદ્ધ, જૈન અને ઇસ્લામિક સંસ્કૃતિનો અદભૂત સંગમ જોવા મળે છે. આ ઐતિહાસિક ધરોહરોમાંની એક સૌથી વિશિષ્ટ અને આંખોને આંજી દે તેવી ઇમારત એટલે ‘મહોબત…

ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં રાજકોટ નજીક આવેલું એક નાનકડું ગામ ‘વિરપુર’ આજે માત્ર ગુજરાત કે ભારત પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ વિશ્વભરના શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થા, સેવા અને સમર્પણનું મહાતીર્થ બની ગયું છે. વિરપુરનું નામ પડતા જ આંખો સમક્ષ હાથમાં લાકડી, માથે પાઘડી અને ચહેરા પર અસીમ કરુણા ધરાવતા એક સંતની છબી ઉપસી આવે છે – સંત શિરોમણી…

ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં બોટાદ જિલ્લામાં ઘેલા નદીના કાંઠે આવેલું ગઢડા (જેને ગઢપુર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય માટે માત્ર એક તીર્થસ્થાન નથી, પરંતુ તે સંપ્રદાયનું હૃદય અને રાજધાની મનાય છે. ભગવાન સ્વામિનારાયણ (સહજાનંદ સ્વામી) એ પોતાના જીવનનાં સૌથી વધુ વર્ષો (લગભગ ૨૭ વર્ષ) આ પવિત્ર ભૂમિ પર વિતાવ્યા હતા. ગઢડાનું શ્રી ગોપીનાથજી દેવ…

મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ મુખ્યત્વે ભક્તિ અને ધર્મના રંગે રંગાયેલો છે. નરસિંહ મહેતાથી લઈને દયારામ સુધીના મોટાભાગના સર્જકોએ ઈશ્વરભક્તિ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય અને પુરાણકથાઓને જ પોતાના સર્જનનો વિષય બનાવ્યો હતો. પરંતુ, આ ધાર્મિક અને પૌરાણિક પ્રવાહની વચ્ચે એક એવો સર્જક ઉભરી આવ્યો જેણે સમાજના સામાન્ય માણસને કેન્દ્રમાં રાખીને સાહિત્ય રચ્યું. આ સર્જક એટલે મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યના…

ગુજરાતના ઈતિહાસમાં મહાગુજરાત આંદોલન એ એક સુવર્ણ પ્રકરણ છે. આ માત્ર એક આંદોલન નહોતું, પરંતુ લાખો ગુજરાતીઓની અસ્મિતા, ભાષા અને સ્વાયત્તતા માટેનો મજબૂત અવાજ હતો. આ સંઘર્ષના શિલ્પી એટલે જનતાના લાડિલા નેતા ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક (ઇન્દુચાચા). મહાગુજરાત આંદોલન: અલગ ગુજરાત રાજ્યની રચના માટેનો સંઘર્ષ અને ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક video અહીં મહાગુજરાત આંદોલન: અલગ ગુજરાત રાજ્યની રચના માટેનો…