આજે ગુજરાતમાં હજારો યુવતીઓ શાળા, કોલેજ અને યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરીને ડોક્ટર, એન્જિનિયર, વકીલ, વૈજ્ઞાનિક, પ્રોફેસર અને વહીવટી અધિકારી બની રહી છે. પરંતુ એક સમય એવો હતો જ્યારે સ્ત્રીઓ માટે શાળાએ જવું પણ અયોગ્ય માનવામાં આવતું હતું. સમાજમાં એવી માન્યતા હતી કે છોકરીઓએ માત્ર ઘરકામ કરવું, વહેલી ઉંમરે લગ્ન કરવા અને પરિવારની જવાબદારી સંભાળવી. શિક્ષણ માત્ર…
ભારત વિશ્વમાં કેરીના સૌથી મોટા ઉત્પાદક દેશોમાંનું એક છે, પરંતુ જ્યારે શ્રેષ્ઠ સ્વાદ, સુગંધ અને ગુણવત્તાની વાત આવે ત્યારે ગુજરાતની કેસર કેરીનું નામ સૌથી પહેલાં લેવામાં આવે છે. ગીર અને જૂનાગઢ વિસ્તારની આ કેરી આજે માત્ર ગુજરાતની જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતની ઓળખ બની ગઈ છે. તેની મીઠાશ, કેસરિયા રંગ, ઓછી રેસા અને અનોખી સુગંધને…
ભારતના ઇતિહાસમાં અનેક એવા વીર પુરુષો અને વીરાંગનાઓ થયા છે જેમણે પોતાના શૌર્ય, બુદ્ધિ અને દેશપ્રેમથી ઇતિહાસમાં અમર સ્થાન મેળવ્યું છે. પરંતુ દુર્ભાગ્યે ઘણી મહાન વ્યક્તિઓ વિશે સામાન્ય લોકો બહુ ઓછું જાણે છે. એવી જ એક અદભુત વીરાંગના હતી રાણી નાયકીદેવી, જેમણે ઈ.સ. 1178માં ગુજરાત પર આક્રમણ કરનાર શક્તિશાળી આક્રમણકારી મહમદ ઘોરીને પરાજિત કરીને ભારતના…
ભારતના સામાજિક સુધારાના ઇતિહાસમાં કેટલીક એવી મહાન મહિલાઓ થઈ ગઈ છે જેમણે પોતાના સમયથી ઘણું આગળ વિચારીને સમાજમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. આવી જ એક પ્રેરણાદાયી વ્યક્તિ હતાં વડોદરા રાજ્યની મહારાણી ચિમનાબાઈ દ્વિતીય. તેઓ માત્ર રાજવી પરિવારમાંની મહારાણી નહોતાં, પરંતુ મહિલા શિક્ષણ, મહિલા સશક્તિકરણ, પડદા પ્રથાના વિરોધ, બાળવિવાહ વિરોધ અને મહિલાઓના સ્વાવલંબન માટે જીવનભર…
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં અનેક ભારતીયોએ પોતાના જીવનનું સર્વસ્વ અર્પણ કર્યું, પરંતુ કેટલાક એવા વિદેશી વ્યક્તિત્વો પણ હતા જેમણે ભારતને માત્ર એક દેશ તરીકે નહીં, પરંતુ પોતાના આત્મિક ઘર તરીકે સ્વીકાર્યું. આવા મહાન વ્યક્તિત્વોમાં મીરાંબહેન, જેમનું મૂળ નામ મેડલિન સ્લેડ (Madeleine Slade) હતું, તેમનું નામ અત્યંત આદર સાથે લેવામાં આવે છે. એક અંગ્રેજ એડમિરલની પુત્રી હોવા…
ભારતના મજૂર આંદોલનના ઇતિહાસમાં જો કોઈ મહિલાએ પોતાના વૈભવી જીવનનો ત્યાગ કરીને હજારો મજૂરોના જીવનમાં આશાનો પ્રકાશ ફેલાવ્યો હોય, તો તે નામ છે અંસુયાબેન સારાભાઈ, જેમને પ્રેમથી “મોટાબેન” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ માત્ર સમાજસેવિકા જ નહોતા, પરંતુ ભારતના સંગઠિત મજૂર આંદોલનની પાયાની વ્યક્તિઓમાંના એક હતા. અમદાવાદના કાપડ ઉદ્યોગમાં કામ કરતા મજૂરોને યોગ્ય વેતન, માનવીય…
ગુજરાતના સમાજસુધારણાના ઇતિહાસમાં અનેક એવી મહાન મહિલાઓ થઈ ગઈ છે જેમણે પોતાના જીવનને સમાજસેવા માટે સમર્પિત કરી દીધું. આ મહિલાઓએ માત્ર પોતાના સમયના પડકારોનો સામનો કર્યો નહોતો, પરંતુ ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે પણ નવી દિશા દર્શાવી હતી. આવી જ એક અદભુત વ્યક્તિત્વ હતાં પુષ્પાબેન મહેતા. તેમણે વિધવા મહિલાઓના પુનર્વસન, વિધવા વિવાહને પ્રોત્સાહન, અનાથ અને નિરાધાર બાળકોના…
ભારતના ફિલ્મ ઇતિહાસમાં કેટલીક એવી મહાન હસ્તીઓ છે જેમણે પોતાની પ્રતિભાથી સમગ્ર વિશ્વમાં દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે. આવી જ એક અદભૂત વ્યક્તિત્વ હતી ભાનુ રાજોપાધ્યાય અથૈયા, જેઓ વિશ્વભરમાં ભાનુ અથૈયા તરીકે જાણીતા બન્યા. તેઓ માત્ર ભારતની જ નહીં પરંતુ સમગ્ર એશિયાની પ્રથમ મહિલા હતી જેમણે ફિલ્મ ક્ષેત્રમાં એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કર) જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. 1983માં…
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો ઇતિહાસ માત્ર મહાત્મા ગાંધી, સરદાર પટેલ, સુભાષચંદ્ર બોઝ કે જવાહરલાલ નહેરુ જેવા મહાન નેતાઓનો જ નથી. આ ઇતિહાસમાં એવી અનેક મહાન સ્ત્રીઓનું પણ અવિસ્મરણીય યોગદાન છે, જેમણે પોતાના જીવનનું સર્વસ્વ રાષ્ટ્રને અર્પણ કરી દીધું. આવી જ એક અદભુત મહિલા હતી કસ્તુરબા ગાંધી, જેમને સમગ્ર દેશ પ્રેમથી “બા” તરીકે ઓળખે છે. કસ્તુરબા માત્ર…
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં અનેક મહાન પુરુષો અને મહિલાઓએ પોતાનું સર્વસ્વ દેશને સમર્પિત કર્યું હતું. તેમામાં મૃદુલા સારાભાઈનું નામ વિશેષ આદર અને ગૌરવ સાથે લેવામાં આવે છે. તેઓ માત્ર સ્વાતંત્ર્ય સેનાની જ નહોતા, પરંતુ સામાજિક કાર્યકર, મહિલા અધિકારોના સમર્થક અને માનવતાવાદી વિચારસરણી ધરાવતા નેતા હતા. દેશના વિભાજન (1947) દરમિયાન લાખો લોકો હિંસા, સ્થળાંતર અને અમાનવીય અત્યાચારનો…
