સૌરાષ્ટ્રનો ઇતિહાસ

ભારતનો પશ્ચિમી દરિયાકાંઠો, વિશેષ કરીને ગુજરાતનો સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશ, અનેક ઐતિહાસિક, પૌરાણિક અને પ્રાકૃતિક રહસ્યો પોતાના ગર્ભમાં છુપાવીને બેઠો છે. આ જ સૌરાષ્ટ્રના પ્રવેશદ્વાર સમાન ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલું ‘હાથબ’ (Hathab) ગામ માત્ર એક સામાન્ય દરિયાકિનારો નથી, પરંતુ તે સદીઓ જૂના ઇતિહાસ, મહાભારત કાળની દંતકથાઓ, પ્રાચીન દરિયાઈ વ્યાપાર અને પ્રકૃતિના અદ્ભુત સૌંદર્યનો એક જીવંત દસ્તાવેજ છે. ભાવનગર…

નવલખા પેલેસ (ગોંડલ): સૌરાષ્ટ્રના રાજવી વારસાનું એક અમૂલ્ય રત્ન – કોતરણી અને સંગ્રહાલય ગુજરાતનો ઇતિહાસ અત્યંત સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર રહ્યો છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિ પર અનેક રજવાડાંઓએ રાજ કર્યું છે અને પાછળથી પોતાની ભવ્યતાની સાક્ષી પૂરતા અનેક સ્થાપત્યો છોડી ગયા છે. રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલું ગોંડલ શહેર આ રાજવી વારસાનું એક જીવંત ઉદાહરણ છે. ગોંડલનો…

ગુજરાતના ઐતિહાસિક નકશા પર નજર કરીએ તો, સૌરાષ્ટ્રની ધરતી અનેક રજવાડાઓ, શૂરવીરો અને પ્રજાવત્સલ શાસકોના ઇતિહાસથી સમૃદ્ધ છે. પરંતુ, જ્યારે આધુનિકીકરણ, સ્થાપત્યકળા અને દીર્ઘદ્રષ્ટિની વાત આવે છે, ત્યારે મચ્છુ નદીના કાંઠે વસેલા ‘મોરબી’ રાજ્ય અને તેના મહાન શાસક સર વાઘજી રાવાજી (વાઘજી ઠાકોર બીજા) નું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલું છે. ૧૯મી સદીના ઉત્તરાર્ધ અને ૨૦મી…

જૂનાગઢનું ભારત સંઘમાં જોડાણ એ ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ અને રજવાડાઓના વિલીનીકરણના ઇતિહાસનું એક અત્યંત રોમાંચક અને સંઘર્ષપૂર્ણ પ્રકરણ છે. ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ના રોજ ભારત આઝાદ થયું, પરંતુ લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સામે ૫૬૨ રજવાડાઓને એક તાંતણે બાંધવાનો ભગીરથ પડકાર હતો. આ પડકારોમાં જૂનાગઢ, હૈદરાબાદ અને કાશ્મીર સૌથી જટિલ હતા. જૂનાગઢના નવાબ અને આરઝી હુકુમત:…

ભારતના ઇતિહાસમાં અનેક રજવાડાંઓ અને રાજાઓ થઈ ગયા, જેમણે પોતાના રાજ્યના વિકાસ અને પ્રજા કલ્યાણ માટે નોંધપાત્ર કાર્યો કર્યા. પરંતુ, જ્યારે એક જ વ્યક્તિના વ્યક્તિત્વમાં એક કુશળ રાજવી અને વિશ્વ કક્ષાના રમતવીરનો સમન્વય થાય છે, ત્યારે તે ઇતિહાસનું એક સુવર્ણ પાનું બની જાય છે. નવાનગર (આજનું જામનગર) રાજ્યના જામ સાહેબ કુમાર શ્રી રણજીતસિંહજી (જેમને દુનિયા…

ગિરનારનો શિલાલેખ એ ભારતનો એક અત્યંત અમૂલ્ય ઐતિહાસિક વારસો છે. જૂનાગઢ પાસે ગિરનારની તળેટીમાં આવેલો આ શિલાલેખ માત્ર એક પથ્થર નથી, પરંતુ ભારતના સુવર્ણ ઇતિહાસના ત્રણ મહાન રાજવંશો—મૌર્ય વંશ, ક્ષત્રપ વંશ અને ગુપ્ત વંશ—ની ગાથા કહેતું જીવંત દસ્તાવેજ છે. ગિરનારના શિલાલેખ: અશોક, રુદ્રદામા અને સ્કંદગુપ્તના લેખ Video આ લેખમાં આપણે સમ્રાટ અશોક, મહાક્ષત્રપ રુદ્રદામા અને…