ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલું જૂનાગઢ શહેર તેના ઐતિહાસિક વારસા, ગિરનાર પર્વત અને પ્રાચીન સ્મારકો માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે. આ ઐતિહાસિક ધરતી પર આવેલું સુદર્શન તળાવ ભારતના જ નહીં પરંતુ વિશ્વના સૌથી પ્રાચીન માનવસર્જિત જળાશયોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. લગભગ 2300 વર્ષ પહેલાં નિર્માણ પામેલું આ તળાવ માત્ર પાણીનો સંગ્રહ કરવા માટેનું સાધન નહોતું, પરંતુ તે…
ગુજરાતના સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું ઐતિહાસિક નગર ઇડર તેના પથરાળ ડુંગરો, પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય અને અજેય ‘ઇડરિયા ગઢ’ માટે વિશ્વવિખ્યાત છે. “ઇડરિયો ગઢ જીતવો” — આ કહેવત ગુજરાતી ભાષામાં અશક્ય કામને શક્ય કરી બતાવવાના સંદર્ભમાં વપરાય છે. આ જ ગઢની શોભા વધારતા, પણ સમયના વહેણમાં આજે ખંડેર બની ગયેલા ઇડરના રાજમહેલ (દૌલત મહેલ) અને તેની ટોચ પર…
અમદાવાદ શહેરની મધ્યમાં અડીખમ ઊભેલો ભદ્રનો કિલ્લો માત્ર ઈંટો અને પથ્થરોની કોઈ સામાન્ય ઈમારત નથી, પરંતુ તે ગુજરાતના છ સદીઓના ઉતાર-ચઢાવ અને બદલાતા સામ્રાજ્યોનો જીવંત સાક્ષી છે. ૧૪૧૧માં સુલતાન અહમદશાહ દ્વારા સ્થાપિત આ કિલ્લો એ જ જગ્યા છે જ્યાંથી આજના આધુનિક અમદાવાદ શહેરનો જન્મ થયો હતો. ગુજરાત સલ્તનતના સુવર્ણકાળથી લઈને મુઘલ બાદશાહોના દબદબા, મરાઠાઓની ભક્તિ…
ગુજરાતનો ઇતિહાસ માત્ર યુદ્ધો અને રાજવંશો પૂરતો સીમિત નથી; તે કલા, સ્થાપત્ય, ધર્મ, અને પૌરાણિક કથાઓનો એક અદ્ભુત સંગમ છે. આ ભવ્ય ઇતિહાસના સુવર્ણ પાનાઓમાં સોલંકી કાળ (ચાલુક્ય વંશ) સૌથી તેજસ્વી તારક બનીને ચમકે છે. સોલંકી કાળના પરાક્રમી રાજવી ભીમદેવ પ્રથમ, તેમણે બંધાવેલું મોઢેરાનું જગવિખ્યાત સૂર્યમંદિર, સૂર્ય પૂજાની પ્રાચીન પરંપરા અને મોઢેરા સાથે જોડાયેલો મોઢ…
અમદાવાદ અને ગાંધીનગર આજે ગુજરાતના માત્ર બે મુખ્ય શહેરો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક, શૈક્ષણિક અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. આ મહાનગરોના વિકાસની ગાથા પાછળ સદીઓ જૂનો ઇતિહાસ, ત્યાગ, સ્થાપત્ય અને સામાજિક પરિવર્તનની વાર્તાઓ છુપાયેલી છે. આજે આપણે જે વિસ્તારોને ગગનચુંબી ઇમારતો, શોપિંગ મોલ્સ, કેફે અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓથી ધમધમતા જોઈએ છીએ, તેઓ એક…
ગુજરાતનો કચ્છ જિલ્લો માત્ર તેના રણ અને હસ્તકલા માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય રાજવી ઇતિહાસ અને બેનમૂન સ્થાપત્યો માટે પણ વિશ્વભરમાં જાણીતો છે. કચ્છનું પાટનગર ભુજ એક સમયે જાડેજા રાજપૂત શાસકોની સત્તાનું કેન્દ્ર હતું. આ રાજવી પરિવારે ભુજને અનેક સ્થાપત્યોની ભેટ આપી છે, જેમાં આઈના મહેલ અને પ્રાગ મહેલ કદાચ સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે….
ગુજરાતના હૃદય સમાન અમદાવાદ શહેરમાં અનેક ઐતિહાસિક ઈમારતો અને સ્મારકો આવેલા છે, જે સદીઓ જૂના ભવ્ય ઈતિહાસની સાક્ષી પૂરે છે. આ તમામ સ્મારકોમાં, શહેરની દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં મકરબા ગામ પાસે આવેલું સરખેજ રોઝા (Sarkhej Roza) સંકુલ એક વિશેષ અને અદ્વિતીય સ્થાન ધરાવે છે. તેની વિશાળતા, સ્થાપત્યની જટિલતા અને આધ્યાત્મિક શાંતિ તેને માત્ર ગુજરાતનું જ નહીં, પરંતુ…
ગુજરાતના દક્ષિણ છેડે, વલસાડ જિલ્લાના દરિયાકિનારે આવેલું નાનકડું અને શાંત ગામ એટલે ‘ઉદવાડા’. આ ગામ માત્ર એક ભૌગોલિક સ્થળ નથી, પરંતુ તે વિશ્વભરના પારસી (ઝોરાસ્ટ્રિયન) સમુદાય માટે શ્રદ્ધા, આસ્થા અને ઐતિહાસિક અસ્તિત્વનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર છે. ઉદવાડામાં પારસીઓનું સૌથી પવિત્ર અગ્નિ મંદિર – ‘આતશ બહેરામ’ આવેલું છે, જેમાં પ્રજ્વલિત ‘ઈરાનશાહ’ અગ્નિ છેલ્લા ૧૨૦૦થી વધુ વર્ષોથી…
ગુજરાતના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં બરડા ડુંગરની ગોદમાં આવેલું ધુમલી એ ગુજરાતના ભવ્ય ભૂતકાળનું એક વિસ્મૃત પ્રકરણ છે. આજે ભલે તે એક નાનકડું ગામ હોય, પણ એક સમયે તે જેઠવા વંશના શાસકોની અત્યંત શક્તિશાળી અને સમૃદ્ધ રાજધાની હતું. અહીંના પથ્થરોમાં કંડારેલું ‘નવલખા મંદિર’ સોલંકી કાળની સ્થાપત્યકલાનો સર્વોચ્ચ નમૂનો ગણાય છે. અહીં ધુમલીનો ઇતિહાસ: જેઠવા વંશની પ્રાચીન…
