ગુજરાત, જે તેના વેપાર, ઉદ્યોગ સાહસિકતા અને સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે, તેની એક બીજી પણ ઓળખ છે જે તેના રસ્તાઓ, ગલીઓ અને ચોકઠા પર ધબકે છે – અને તે છે ‘કીટલી સંસ્કૃતિ’. ગુજરાતમાં ‘કીટલી’ એટલે માત્ર ચા વેચવાની જગ્યા નથી, પરંતુ તે એક જીવંત સામાજિક સંસ્થા છે. તે સવારના પહોરમાં તાજગી આપતું કેન્દ્ર…

વિશ્વના નકશા પર કદાચ જ એવો કોઈ દેશ હશે જ્યાં ગુજરાતીઓ વસ્યા ન હોય. “જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી, ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત” – કવિ ખબરદારની આ પંક્તિઓ ગુજરાતી ડાયસ્પોરા (પ્રવાસી ગુજરાતીઓ) ની વૈશ્વિક હાજરીને સાર્થક કરે છે. ગુજરાતી પ્રજા તેના વેપારી કૌશલ્ય, સાહસિક વૃત્તિ, પરિશ્રમ અને કોઈપણ નવી સંસ્કૃતિમાં ભળી જવાની અદભુત ક્ષમતા માટે…

ગુજરાતનો કચ્છ જિલ્લો તેની ભૌગોલિક વિવિધતા, રણ, દરિયાકિનારો અને સૌથી વિશેષ તેની ખમીરવંતી અને ભાતીગળ સંસ્કૃતિ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. “કચ્છડો બારે માસ” કહેવત એમ જ નથી પડી; કચ્છની ધરતી પર બારેમાસ કોઈને કોઈ ઉત્સવ કે મેળો ચાલતો જ હોય છે. રણની આડશમાં છુપાયેલો આ પ્રદેશ લોકકળા, હસ્તકળા, સંગીત અને શ્રદ્ધાનો અખૂટ ભંડાર છે….

ભારતીય ઉપખંડની રાંધણકળા તેની વિવિધતા, સ્વાદ અને પૌષ્ટિકતા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. આ વિશાળ અને સમૃદ્ધ રાંધણ પરંપરામાં ‘ગુજરાતી થાળી’ (Gujarati Thali) નું સ્થાન એકદમ અનોખું અને વિશિષ્ટ છે. ગુજરાતી થાળી માત્ર એક ભોજન નથી, પરંતુ તે એક સંપૂર્ણ કલા, સંસ્કૃતિ અને વિજ્ઞાનનો અદભુત સંગમ છે. એક મોટી થાળીમાં નાની-નાની વાડકીઓમાં પીરસાતા વિવિધ રંગો,…

ગુજરાત એ મેળાઓ અને ઉત્સવોની ભૂમિ છે. તરણેતરનો મેળો હોય, ભવનાથનો મેળો હોય કે પછી શામળાજીનો મેળો હોય, ગુજરાતના દરેક મેળાની પોતાની એક આગવી ઓળખ અને સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસ છે. પરંતુ, આ બધા જ મેળાઓમાં જો કોઈ સૌથી અનોખો, રોમાંચક અને સાહસથી ભરેલો મેળો હોય, તો તે છે દાહોદ જિલ્લામાં ભરાતો ‘ગોળ ગધેડાનો મેળો’. આ માત્ર…

ભારત ઉત્સવોનો દેશ છે અને ગુજરાત એમાંય ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર, તેના લોકમેળાઓ અને ઉત્સવોની ઉજવણી માટે સમગ્ર વિશ્વમાં જાણીતું છે. “સૌરાષ્ટ્ર એટલે સંત અને શૂરાની ભૂમિ,” પણ આ ભૂમિ જેટલી વીરતા માટે પ્રખ્યાત છે, તેટલી જ તેના લોકજીવનના રંગો માટે પણ પ્રખ્યાત છે. હિન્દુ પંચાંગ મુજબ જ્યારે શ્રાવણ મહિનો બેસે છે, ત્યારે સૌરાષ્ટ્રના વાતાવરણમાં એક…

ગુજરાત, અને ખાસ કરીને અમદાવાદ, તેના રંગબેરંગી તહેવારો અને ઉત્સવો માટે સમગ્ર વિશ્વમાં જાણીતું છે. આ ઉત્સવોમાં ‘ઉતરાયણ’ એટલે કે મકર સંક્રાંતિનું સ્થાન સૌથી અનોખું અને લોકપ્રિય છે. દર વર્ષે ૧૪મી જાન્યુઆરીએ ઉજવાતો આ તહેવાર માત્ર એક ધાર્મિક પર્વ નથી, પરંતુ તે ગુજરાતીઓના લોહીમાં વહેતો ઉત્સાહ, આકાશને આંબવાની તમન્ના અને ભાઈચારાનું પ્રતીક છે. શિયાળાની ગુલાબી…

ભારતીય સંસ્કૃતિ ઉત્સવો અને તહેવારોની સંસ્કૃતિ છે. અહીં દરેક ઋતુ, દરેક માસ અને દરેક પરિવર્તનને વધાવવા માટે તહેવારોની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ તહેવારોમાં સૌથી રંગીન, ઉત્સાહથી ભરેલો અને ઉર્જાનો સંચાર કરતો તહેવાર એટલે ‘હોળી’ અને ‘ધુળેટી’. પરંતુ જ્યારે વાત ગુજરાતના ગૌરવવંતા પ્રદેશ સૌરાષ્ટ્રની આવતી હોય, ત્યારે આ તહેવાર માત્ર એક ઉત્સવ નથી રહેતો, તે…

ગુજરાત રાજ્યનો સૌથી નાનો અને પ્રાકૃતિક સૌંદર્યથી છલોછલ જિલ્લો એટલે ડાંગ. જ્યારે પણ ગુજરાતના ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિની વાત આવે છે, ત્યારે ડાંગ જિલ્લાનું નામ ખૂબ જ આદર અને ગૌરવથી લેવામાં આવે છે. આ જ ડાંગ જિલ્લાના મુખ્ય મથક આહવા ખાતે દર વર્ષે હોળીના તહેવાર પહેલાં એક અનોખો મેળો અને ઉત્સવ યોજાય છે, જેને “ડાંગ દરબાર”…

ભારત, અને ખાસ કરીને ગુજરાત, ઉત્સવો અને શ્રદ્ધાનો પ્રદેશ છે. અહીંના કણેકણમાં અને લોકજીવનમાં ધર્મ, આસ્થા અને પરંપરા વણાયેલા છે. ગુજરાતમાં નવરાત્રીનો તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવાય છે, પરંતુ આ નવરાત્રી દરમિયાન એક એવો ઉત્સવ પણ ઉજવાય છે જે આખા વિશ્વમાં અનોખો છે. આ ઉત્સવ એટલે ગાંધીનગર જિલ્લાના રૂપાલ ગામમાં ભરાતો ‘વરદાયિની માતાની પલ્લી’ નો…