ગુજરાતની ધરતી માત્ર વેપાર, સંસ્કૃતિ અને સાહિત્ય માટે જ જાણીતી નથી, પરંતુ પ્રાચીન ઇતિહાસ અને પુરાતત્વના ક્ષેત્રમાં પણ તેનું અનોખું યોગદાન રહ્યું છે. આ ક્ષેત્રમાં અનેક વિદ્વાનો અને સંસ્થાઓએ સંશોધન દ્વારા ગુજરાતના ગૌરવને વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કર્યું છે. એવી જ એક અગ્રણી સંસ્થા છે ભો.જે. વિદ્યાભવન (B. J. Institute of Learning and Research). આ સંસ્થાએ…
ગુજરાતની ધરતી પ્રાચીન જ્ઞાન, સંસ્કૃતિ અને સાહિત્યની અમૂલ્ય ધરોહર માટે વિશ્વભરમાં જાણીતી છે. અહીં આવેલી અનેક સંસ્થાઓએ ભારતના પ્રાચીન જ્ઞાનને સાચવવામાં ઐતિહાસિક યોગદાન આપ્યું છે. આવી જ એક અગ્રણી સંસ્થા છે એલ.ડી. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડોલોજી (L.D. Institute of Indology), જે અમદાવાદમાં આવેલું છે અને ભારતીય સંસ્કૃતિ, જૈન સાહિત્ય, સંસ્કૃત ગ્રંથો, પ્રાકૃત ભાષાના સાહિત્ય અને દુર્લભ…
ગુજરાતની ધરતી પર અનેક એવા સંતો થયા છે જેમણે માત્ર ભક્તિનો જ નહીં પરંતુ માનવસેવાનો પણ અનોખો આદર્શ સ્થાપ્યો. કચ્છની ધરતી પર જન્મેલા એવા જ એક મહાન લોકસંત છે મેકણ દાદા. આજે પણ કચ્છના લોકો તેમને શ્રદ્ધાથી યાદ કરે છે. તેમની સાથે જોડાયેલી સૌથી પ્રસિદ્ધ ઓળખ છે—રણમાં રસ્તો ભૂલી ગયેલા મુસાફરોને બચાવનાર સંત. મેકણ દાદાની…
ભારતની સંત પરંપરાએ માત્ર આધ્યાત્મિક જાગૃતિ જ નહીં, પરંતુ સમાજ સુધારણા અને માનવ સમાનતાનો પણ અનોખો સંદેશ આપ્યો છે. મધ્યકાલીન ભારતના એવા મહાન સંતોમાં સંત રોહીદાસ (રૈદાસ/રવિદાસ)નું સ્થાન અત્યંત વિશિષ્ટ છે. તેમણે પોતાના જીવન, વાણી અને ભક્તિ દ્વારા સમાજને શીખવ્યું કે માણસની મહાનતા તેની જાતિ, જન્મ, સંપત્તિ કે વ્યવસાયથી નહીં, પરંતુ તેના કર્મ, ભક્તિ અને…
ભારતની આધ્યાત્મિક પરંપરામાં એવા અનેક મહાન સંતો અને તત્ત્વચિંતકો થયા છે, જેમણે પોતાના જીવન, વિચાર અને આચરણ દ્વારા સમાજને નવી દિશા આપી છે. આવા મહાન સંતોમાં શ્રીમદ રાજચંદ્રનું સ્થાન અત્યંત ઊંચું અને વિશિષ્ટ છે. તેઓ માત્ર જૈન ધર્મના મહાન તત્ત્વચિંતક જ નહોતા, પરંતુ આત્મજ્ઞાન, સત્ય, અહિંસા અને વૈરાગ્યના જીવંત પ્રતિક હતા. તેમના જીવનની સૌથી મોટી…
સૌરાષ્ટ્રની ધરતી સંતો, શૂરવીરો અને સેવાભાવી મહાપુરુષોની ભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. આ ધરતી પર અનેક સંતોએ સમાજસેવા, ગૌસેવા અને માનવસેવાના આદર્શો સ્થાપ્યા છે. તેમાંથી આપા ગીગા (ગીગા ભગત) અને સતાધારનું નામ વિશેષ આદર સાથે લેવામાં આવે છે. “સતનો આધાર એટલે સતાધાર” એવી લોકોક્તિ આજે પણ સમગ્ર ગુજરાતમાં પ્રચલિત છે. સતાધાર માત્ર એક ધાર્મિક સ્થળ નથી,…
ભારતના સામાજિક અને ધાર્મિક ઇતિહાસમાં કેટલાક એવા મહાન સુધારકો થયા છે જેમણે સમગ્ર સમાજની વિચારસરણી બદલી નાખી. એવા જ એક મહાન ક્રાંતિકારી સંત હતા સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી. તેમણે અંધશ્રદ્ધા, રૂઢિચુસ્ત પરંપરાઓ અને સામાજિક કુરિવાજો સામે અવાજ ઉઠાવીને વૈદિક ધર્મના મૂળ સિદ્ધાંતોને ફરી જીવંત બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આજે સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયેલો આર્ય સમાજ એ તેમના જીવનકાર્યનું…
