ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઇતિહાસમાં અનેક મહાનુભાવોએ પોતાનું સર્વસ્વ ન્યોછાવર કર્યું છે, પરંતુ કેટલાક એવાં વિરલ વ્યક્તિત્વો છે જેમણે કોઈ પણ પ્રકારની પ્રસિદ્ધિની ખેવના રાખ્યા વિના, મૌન રહીને રાષ્ટ્રની અદભુત સેવા કરી છે. આમાંનું એક સૌથી તેજસ્વી અને આદરણીય નામ એટલે ‘કસ્તુરબા ગાંધી’. સમગ્ર દેશ માટે તેઓ માત્ર ‘બા’ હતા. મહાત્મા ગાંધીને ‘મહાત્મા’ બનાવવામાં જો કોઈનો…

ભારતની આઝાદીના ઇતિહાસમાં એવા અનેક નામી-અનામી ક્રાંતિકારીઓ છે જેમણે માતૃભૂમિની મુક્તિ માટે પોતાનું સર્વસ્વ હોમી દીધું હતું. સામાન્ય રીતે આપણે ગાંધીજી, સરદાર પટેલ કે ભગતસિંહ જેવા નામોથી પરિચિત છીએ, પરંતુ વિદેશની ધરતી પર રહીને ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો પાયો મજબૂત કરનારા વીરોમાં સરદારસિંહ રાણાનું નામ અગ્રેસર છે. સરદારસિંહ રાણા: વિદેશમાં રહીને આઝાદીની લડત લડનાર ક્રાંતિકારી video…

ભારતના રાજકીય ઇતિહાસમાં એવા બહુ ઓછા નેતાઓ થયા છે જેમણે પોતાના સિદ્ધાંતો અને મૂલ્યો માટે ક્યારેય બાંધછોડ ન કરી હોય. મોરારજી રણછોડજી દેસાઈ આ પૈકીના એક અગ્રણી નેતા હતા. તેઓ માત્ર ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સેનાની જ ન હતા, પરંતુ સ્વતંત્ર ભારતના એક અત્યંત કુશળ વહીવટકર્તા, કડક અનુશાસનપાલક અને ભારતના ચોથા વડાપ્રધાન પણ હતા. સૌથી વિશેષ વાત…

ભારતના પત્રકારત્વના ઇતિહાસમાં ગુજરાતી પત્રકારત્વનું સ્થાન અત્યંત ગૌરવપૂર્ણ અને વિશિષ્ટ રહ્યું છે. માત્ર સમાચાર આપવા પૂરતું સીમિત ન રહેતા, ગુજરાતી પત્રકારત્વએ સમાજ સુધારણા, સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ, ભાષાકીય વિકાસ અને લોકજાગૃતિમાં એક શક્તિશાળી માધ્યમ તરીકે ભૂમિકા ભજવી છે. ૧૯મી સદીની શરૂઆતમાં એક નાના વેપારી મુખપત્ર તરીકે શરૂ થયેલી આ યાત્રા આજે ૨૧મી સદીના અત્યાધુનિક ડિજિટલ મલ્ટીમીડિયા પ્લેટફોર્મ…

માનવ ઇતિહાસમાં પુસ્તકો એ માત્ર છાપેલા કાગળોનો સમૂહ નથી, પરંતુ તે એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી જ્ઞાન, સંસ્કૃતિ અને વિચારોનું વહન કરતું સબળ માધ્યમ છે. ગુજરાતમાં જ્યારે શિક્ષણનો વ્યાપ સીમિત હતો અને સામાન્ય માનવી જ્ઞાનની ગંગાથી વંચિત હતો, ત્યારે એક એવા યુગપુરુષનો જન્મ થયો જેણે પુસ્તકાલયને માત્ર ચાર દીવાલોમાં કેદ ન રાખતાં તેને ગામડાના છેવાડાના…

ગુજરાતના અને સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં અમુક દિવસો એવા છે જે ક્યારેય ભૂલી શકાય તેમ નથી. ૧૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૭૯નો દિવસ એક એવો જ કાળમુખો દિવસ હતો, જેણે ગુજરાતના ‘પેરિસ’ ગણાતા મોરબી શહેરને આંખના પલકારામાં સ્મશાનમાં ફેરવી દીધું હતું. મચ્છુ નદી પર બંધાયેલો મચ્છુ-૨ ડેમ ભારે વરસાદને કારણે તૂટી પડ્યો અને પાણીના પ્રચંડ ધસમસતા પ્રવાહે મોરબી અને…

એક ઔદ્યોગિક ક્રાંતિનો ઉદય ગુજરાતનું હૃદય અને ભારતનું એક અગ્રણી મહાનગર, અમદાવાદ, આજે ભલે આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આઇટી હબ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે જાણીતું હોય, પરંતુ તેની આધુનિક ઓળખનો પાયો ઈંટો કે સિમેન્ટથી નહીં, પરંતુ કપાસના તાંતણાઓથી નંખાયો હતો. ૧૯મી સદીના મધ્યથી લઈને ૨૦મી સદીના અંત સુધી, અમદાવાદે એક એવો ઔદ્યોગિક સુવર્ણ યુગ જોયો, જેણે તેને…

ગુજરાત, જે આજે ભારતના સૌથી ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી રીતે વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે, તેના આ આધુનિક સ્વરૂપ પાછળ પરિવહન વ્યવસ્થા, ખાસ કરીને રેલવેનો ખૂબ જ મોટો ફાળો છે. ૧૯મી સદીના મધ્યમાં વરાળથી ચાલતા એન્જિનોથી શરૂ થયેલી આ સફર આજે ૨૧મી સદીમાં અત્યાધુનિક મેટ્રો અને ભવિષ્યની બુલેટ ટ્રેન સુધી પહોંચી ગઈ છે. ગુજરાતમાં રેલવેનો ઇતિહાસ માત્ર…