ગુજરાતનો કચ્છ જિલ્લો માત્ર તેના રણ અને હસ્તકલા માટે જ નહીં, પરંતુ તેના ભવ્ય રાજવી ઇતિહાસ અને બેનમૂન સ્થાપત્યો માટે પણ વિશ્વભરમાં જાણીતો છે. કચ્છનું પાટનગર ભુજ એક સમયે જાડેજા રાજપૂત શાસકોની સત્તાનું કેન્દ્ર હતું. આ રાજવી પરિવારે ભુજને અનેક સ્થાપત્યોની ભેટ આપી છે, જેમાં આઈના મહેલ અને પ્રાગ મહેલ કદાચ સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે….

સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ અથવા હડપ્પીય સંસ્કૃતિ એ વિશ્વની સૌથી પ્રાચીન અને વિકસિત નગરીય સંસ્કૃતિઓમાંની એક છે. ઇજિપ્ત અને મેસોપોટેમિયાની સમકાલીન આ સંસ્કૃતિ તેના આયોજનબદ્ધ નગરો, ઉત્કૃષ્ટ જળ નિકાલ પ્રણાલી અને શાંતિપ્રિય સમાજ માટે જાણીતી છે. આ મહાન સંસ્કૃતિના અનેક નગરોમાં ‘લોથલ’ (Lothal) એક આગવું અને વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે. ગુજરાતના ભાલ પ્રદેશમાં આવેલું લોથલ માત્ર…

ગુજરાતનો ઇતિહાસ અને તેની સંસ્કૃતિ અત્યંત પ્રાચીન અને વૈવિધ્યસભર છે. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલું જૂનાગઢ શહેર તેના પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક વારસા માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. ગિરનારની તળેટીમાં વસેલા આ શહેરમાં હિન્દુ, બૌદ્ધ, જૈન અને ઇસ્લામિક સંસ્કૃતિનો અદભૂત સંગમ જોવા મળે છે. આ ઐતિહાસિક ધરોહરોમાંની એક સૌથી વિશિષ્ટ અને આંખોને આંજી દે તેવી ઇમારત એટલે ‘મહોબત…

ભારત ભૂમિ એ દેવો, ઋષિ-મુનિઓ અને ચમત્કારોની ભૂમિ છે. અહીં ડગલે ને પગલે ઈતિહાસ અને પુરાણોની કથાઓ શ્વાસ લેતી જોવા મળે છે. ગુજરાત રાજ્ય, જેને સંતો અને શૂરાઓની ભૂમિ કહેવાય છે, તે પોતાના ગર્ભમાં અનેક ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક રહસ્યો છુપાવીને બેઠું છે. આ જ ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં, ભાવનગર જિલ્લાના દરિયાકિનારે એક એવું જ્યોતિર્લિંગ સમું તીર્થસ્થાન…

ભારતની પશ્ચિમી સરહદે આવેલ ગુજરાત રાજ્યનો કચ્છ જિલ્લો તેની અદભૂત ભૌગોલિક વિવિધતા, રણપ્રદેશ, સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને પ્રાચીન ઇતિહાસ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ જ કચ્છના છેવાડે, જ્યાં વિશાળ અરબી સમુદ્ર ભારતની ભૂમિને સ્પર્શે છે, ત્યાં બે અત્યંત પવિત્ર અને ઐતિહાસિક તીર્થસ્થાનો આવેલા છે: નારાયણ સરોવર અને કોટેશ્વર. આ બંને સ્થાનો માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પરંતુ…

ગુજરાતની પાવન ધરતી, અને તેમાંય ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રનો પ્રદેશ, એ સંતો, મહંતો અને શૂરાઓની ભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. આ જ સૌરાષ્ટ્રની ધરતી પર ભાવનગર જિલ્લાના મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક નાનકડું ગામ એટલે બગદાણા. આજે આ ગામ માત્ર એક ભૌગોલિક સ્થાન નથી રહ્યું, પરંતુ લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થા, સેવા અને શાંતિનું પરમ તીર્થધામ બની ગયું છે….

ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં રાજકોટ નજીક આવેલું એક નાનકડું ગામ ‘વિરપુર’ આજે માત્ર ગુજરાત કે ભારત પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ વિશ્વભરના શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થા, સેવા અને સમર્પણનું મહાતીર્થ બની ગયું છે. વિરપુરનું નામ પડતા જ આંખો સમક્ષ હાથમાં લાકડી, માથે પાઘડી અને ચહેરા પર અસીમ કરુણા ધરાવતા એક સંતની છબી ઉપસી આવે છે – સંત શિરોમણી…