ભારતના પ્રાચીન ઇતિહાસને સમજવામાં વિદેશી પ્રવાસીઓના પ્રવાસવર્ણનો અત્યંત મૂલ્યવાન માનવામાં આવે છે. આવા પ્રવાસીઓમાં ચીનના બૌદ્ધ ભિક્ષુ હ્યુ-એન-ત્સાંગ (Xuanzang / Hiuen Tsang) નું નામ સર્વોપરી છે. ઈ.સ. 629 થી 645 દરમિયાન તેમણે ભારતની લાંબી યાત્રા કરી હતી. આ દરમિયાન તેમણે ગુજરાતની પણ મુલાકાત લીધી હતી. તેમના પ્રવાસવર્ણનમાં ખાસ કરીને વલભી વિદ્યાપીઠ અને ભરૂચ (ભૃગુકચ્છ) વિશે…
ગુજરાતના સિક્કાઓનો ઇતિહાસ: ક્ષત્રપ કાળથી મુઘલ કાળ સુધીના ચલણ. ગુજરાત એ સદીઓથી વેપાર અને વાણિજ્યનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. આ ભૂમિ પર અનેક પ્રતાપી રાજાઓ અને વંશોએ શાસન કર્યું અને દરેક શાસનકાળમાં પોતાની આગવી મુદ્રાઓ (સિક્કાઓ) પ્રચલિત કરી. સિક્કાઓ માત્ર નાણાકીય વ્યવહારનું સાધન નથી, પરંતુ તે સમયની આર્થિક સમૃદ્ધિ, રાજાની ધાર્મિક આસ્થા અને સ્થાપત્યકલાના જીવંત પુરાવા…
વલભી વિદ્યાપીઠ પ્રાચીન ભારતમાં શિક્ષણનું એક અગત્યનું કેન્દ્ર હતું અને બૌદ્ધ ધર્મના શિક્ષણમાં તેનું વિશેષ યોગદાન હતું. આ વિદ્યાપીઠ ઈ.સ. ૬૦૦ થી ૧૨૦૦ દરમિયાન ખૂબ જ સમૃદ્ધ હતી. સ્થાન અને ઇતિહાસ અભ્યાસક્રમ વલભી વિદ્યાપીઠ મુખ્યત્વે નિકાય બૌદ્ધ ધર્મ (ખાસ કરીને પુદ્ગલવાડા સંમિતિ સંપ્રદાય)નું સમર્થન કરતી હોવા છતાં, તે એકમાત્ર કે કડક રીતે ધાર્મિક કેન્દ્ર નહોતું….
