ભરૂચ

ગુજરાતનો દરિયાકિનારો ભારતના સૌથી લાંબા અને સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયાકિનારાઓમાંનો એક છે. હજારો વર્ષોથી આ પ્રદેશ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારનું કેન્દ્ર રહ્યો છે. પ્રાચીન કાળથી લઈને મધ્યકાળ સુધી, ગુજરાતના બંદરો દુનિયાના જુદા જુદા ભાગો સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે – મેસોપોટેમિયા, ઇજિપ્ત, અરબસ્તાન, પૂર્વ આફ્રિકા અને રોમન સામ્રાજ્ય સુધી. આ લેખમાં આપણે ગુજરાતના બે મહત્ત્વપૂર્ણ બંદરો – લોથલ અને…

ગુજરાત રાજ્યના નકશામાં દક્ષિણ ગુજરાતનું એક અત્યંત પ્રાચીન, ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક મહત્ત્વ ધરાવતું શહેર એટલે ભરૂચ. ભારતનાં સૌથી જૂનાં અને સતત વસવાટ ધરાવતાં શહેરોની યાદી બનાવવામાં આવે, તો તેમાં વારાણસી (કાશી), અયોધ્યા, ઉજ્જૈનની સાથે ભરૂચનું નામ પણ અચૂક લેવું પડે. ભરૂચનો ઇતિહાસ માત્ર સેંકડો વર્ષોનો નથી, પરંતુ હજારો વર્ષ જૂનો છે, જેનાં મૂળિયાં ભારતીય પૌરાણિક…

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં નદીઓને માત્ર જળસ્ત્રોત જ નહીં, પરંતુ ‘લોકમાતા’ નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. આ પવિત્ર નદીઓમાંની એક અને મધ્ય ભારત તથા ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન નદી એટલે નર્મદા. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં જેને ‘રેવા’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે નર્મદા નદી માત્ર એક ભૌગોલિક પ્રવાહ નથી, પરંતુ લાખો લોકોની આસ્થા, અર્થવ્યવસ્થા અને જીવનશૈલીનું કેન્દ્ર છે. મધ્ય પ્રદેશના…

ગુજરાત, જેનો દરિયાકિનારો આશરે ૧૬૦૦ કિલોમીટરથી વધુ લાંબો છે, તે સદીઓથી ભારતની સમૃદ્ધિનું પ્રવેશદ્વાર રહ્યું છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના પશ્ચિમી કિનારાઓ હંમેશા પશ્ચિમ એશિયા, આફ્રિકા અને યુરોપ સાથેના વેપાર માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ રહ્યા છે. ગુજરાતનો બંદરગાહ ઇતિહાસ સમયની સાથે વિકસિત થયો છે, જે ત્રણ મુખ્ય યુગોમાં વહેંચાયેલો છે: ગુજરાતનો બંદરગાહ ઈતિહાસ Video ૧. 🏺…