સમાજ સુધારક

ભારતના મજૂર આંદોલનના ઇતિહાસમાં જો કોઈ મહિલાએ પોતાના વૈભવી જીવનનો ત્યાગ કરીને હજારો મજૂરોના જીવનમાં આશાનો પ્રકાશ ફેલાવ્યો હોય, તો તે નામ છે અંસુયાબેન સારાભાઈ, જેમને પ્રેમથી “મોટાબેન” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ માત્ર સમાજસેવિકા જ નહોતા, પરંતુ ભારતના સંગઠિત મજૂર આંદોલનની પાયાની વ્યક્તિઓમાંના એક હતા. અમદાવાદના કાપડ ઉદ્યોગમાં કામ કરતા મજૂરોને યોગ્ય વેતન, માનવીય…

ભારતના સામાજિક અને ધાર્મિક ઇતિહાસમાં કેટલાક એવા મહાન સુધારકો થયા છે જેમણે સમગ્ર સમાજની વિચારસરણી બદલી નાખી. એવા જ એક મહાન ક્રાંતિકારી સંત હતા સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી. તેમણે અંધશ્રદ્ધા, રૂઢિચુસ્ત પરંપરાઓ અને સામાજિક કુરિવાજો સામે અવાજ ઉઠાવીને વૈદિક ધર્મના મૂળ સિદ્ધાંતોને ફરી જીવંત બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આજે સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયેલો આર્ય સમાજ એ તેમના જીવનકાર્યનું…

માનવ ઇતિહાસમાં પુસ્તકો એ માત્ર છાપેલા કાગળોનો સમૂહ નથી, પરંતુ તે એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી જ્ઞાન, સંસ્કૃતિ અને વિચારોનું વહન કરતું સબળ માધ્યમ છે. ગુજરાતમાં જ્યારે શિક્ષણનો વ્યાપ સીમિત હતો અને સામાન્ય માનવી જ્ઞાનની ગંગાથી વંચિત હતો, ત્યારે એક એવા યુગપુરુષનો જન્મ થયો જેણે પુસ્તકાલયને માત્ર ચાર દીવાલોમાં કેદ ન રાખતાં તેને ગામડાના છેવાડાના…

રવિશંકર વ્યાસ રવિશંકર વ્યાસ, જે રવિશંકર મહારાજ તરીકે જાણીતા છે, તે ગુજરાતના ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, સમાજ સુધારક અને ગાંધીવાદી હતા. જીવન રવિશંકર વ્યાસનો જન્મ ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૮૮૪ના રોજ મહાશિવરાત્રીના દિવસે, રાધુ ગામ (હાલમાં ખેડા જિલ્લો, ગુજરાત, ભારત) ખાતે એક વડારા બ્રાહ્મણ ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ પિતમ્બર શિવરામ વ્યાસ અને માતાનું નામ નથીબા…