ગુજરાતના બંદરો

ગુજરાતનો ઇતિહાસ માત્ર રાજાઓ, યુદ્ધો અને સામ્રાજ્યો સુધી મર્યાદિત નથી. ગુજરાતનો સાચો વૈભવ તેના સમૃદ્ધ દરિયાઈ વેપારમાં છુપાયેલો છે. અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલો ખંભાતનો અખાત (Gulf of Khambhat) મધ્યયુગ દરમિયાન વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત વેપારી કેન્દ્રોમાંનો એક હતો. અહીંથી ભારતના કાપડ, કિંમતી પથ્થરો, મસાલા, નીલ, કપાસ અને ખાસ કરીને મોતી (Pearls) વિશ્વના અનેક દેશોમાં પહોંચતા હતા….

ભારતના મધ્યકાલીન ઇતિહાસમાં ગુજરાતને વેપાર, સંસ્કૃતિ અને સમૃદ્ધિનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું ગુજરાત માત્ર ભારતનું જ નહીં પરંતુ સમગ્ર હિંદ મહાસાગરના વેપારનું અગત્યનું પ્રવેશદ્વાર હતું. વિશ્વના અનેક દેશોના વેપારીઓ અહીં આવતા હતા અને ગુજરાતના બંદરો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારના કેન્દ્ર તરીકે જાણીતા હતા. આ સમૃદ્ધિનું સૌથી જીવંત વર્ણન આપનારા વિદેશી પ્રવાસીઓમાં ઇબ્ન બતૂતાનું…