ઇન્દુલાલ કનૈયાલાલ યાજ્ઞિક (૨૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૨ – ૧૭ જુલાઇ ૧૯૭૨) ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને ૧૯૫૭ થી ૧૯૭૨ સુધી સંસદસભ્ય હતા. તેઓ અખિલ ભારતીય કિસાન સભાના નેતા અને મહાગુજરાત આંદોલનના પ્રણેતા હતા, જેણે ૮ ઓગસ્ટ ૧૯૫૬ના રોજ ગુજરાતના અલગ રાજ્યની માંગણીનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.2 તેમને ‘ઇન્દુચાચા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ લેખક અને ફિલ્મ નિર્માતા…
રાણીની વાવનો ઇતિહાસ ગુજરાતના પાટણ શહેરમાં સરસ્વતી નદીના કિનારે આવેલી ‘રાણીની વાવ’ (રાણકી વાવ) માત્ર એક જળ સંગ્રહનું માળખું નથી, પરંતુ તે ભારતીય સ્થાપત્ય, શિલ્પકલા, જળ વ્યવસ્થાપન અને એક રાણીના પ્રેમ તથા સ્મૃતિનું જીવંત પ્રતીક છે. આ વાવ સોલંકી યુગના સુવર્ણકાળની ભવ્યતા અને કારીગરીનું અજોડ ઉદાહરણ છે. વર્ષ ૨૦૧૪માં યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા તેને વિશ્વ વિરાસત…
પ્રસ્તાવના ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લામાં પુષ્પાવતી નદીના કિનારે આવેલું મોઢેરાનું સૂર્યમંદિર માત્ર ભારતનું જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના પ્રાચીન સ્થાપત્ય કલાનો એક બેજોડ નમૂનો છે. કોણાર્કના સૂર્યમંદિર જેટલું જ પૌરાણિક અને સ્થાપત્ય દૃષ્ટિએ મહત્વ ધરાવતું આ મંદિર સોલંકી યુગના સુવર્ણકાળની ગાથા રજૂ કરે છે. ઈ.સ. ૧૦૨૬-૨૭માં સોલંકી વંશના મહાન રાજા ભીમદેવ પહેલા દ્વારા નિર્મિત આ…
નર્મદાશંકર લાલશંકર દવે (૨૪ ઓગસ્ટ ૧૮૩૩ – ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૮૬), જેઓ લોકપ્રિય રીતે નર્મદ તરીકે જાણીતા છે, તેઓ બ્રિટિશ શાસન હેઠળના એક ભારતીય ગુજરાતી ભાષાના કવિ, નાટ્યકાર, નિબંધકાર, વક્તા, શબ્દકોશકાર અને સમાજ સુધારક હતા. તેમને આધુનિક ગુજરાતી સાહિત્યના સ્થાપક માનવામાં આવે છે. મુંબઈમાં અભ્યાસ કર્યા પછી, તેમણે લેખન દ્વારા જીવન જીવવા માટે શિક્ષક તરીકેની નોકરી…
ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના ઇતિહાસમાં મૈત્રક કાળ (લગભગ ઈ.સ. ૪૭૦ થી ઈ.સ. ૭૮૮) એક અત્યંત ગૌરવશાળી અને સુવર્ણ યુગ તરીકે અંકિત છે. આશરે ૩૦૦ વર્ષ સુધી સ્થપાયેલા આ સામ્રાજ્યનું કેન્દ્રસ્થાન વલભી (વર્તમાન ભાવનગર જિલ્લાનું વલભીપુર) હતું. મૈત્રક શાસકોએ ગુજરાતને એક મજબૂત રાજકીય ઓળખ આપી, શિક્ષણ અને ધાર્મિક સહિષ્ણુતાને ઉત્તેજન આપ્યું, અને વલભીને એક આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ ધરાવતું…
પ્રસ્તાવના ગુજરાતનો ઇતિહાસ વિવિધ વંશોના ઉદય અને અસ્તની ગાથા છે, પરંતુ તેમાં સોલંકી વંશ (જેને ચૌલુક્ય વંશ પણ કહેવામાં આવે છે) નું શાસન એક સુવર્ણ યુગ તરીકે ઓળખાય છે. ઈ.સ. ૯૪૨ થી ૧૨૪૪ સુધી આ વંશે ગુજરાત પર શાસન કર્યું. આ સમયગાળો ગુજરાતની રાજકીય સ્થિરતા, આર્થિક સમૃદ્ધિ, ધાર્મિક સહિષ્ણુતા અને કલા-સ્થાપત્યના ઉત્કૃષ્ટ વિકાસ માટે જાણીતો…
વલ્લભભાઈ ઝવેરભાઈ પટેલ ( જન્મ: 31 ઓક્ટોબર 1875 – અવસાન: 15 ડિસેમ્બર 1950), જેઓ સામાન્ય રીતે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ તરીકે જાણીતા છે, તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની અને રાજનીતિજ્ઞ હતા. તેમણે 1947 થી 1950 સુધી ભારતના પ્રથમ નાયબ વડા પ્રધાન અને ગૃહમંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા હતા, જેમણે ભારતીય સ્વતંત્રતા…
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના એક નિર્ભીક યોદ્ધા અને કુશળ સંગઠક હતા, જેમણે મહાત્મા ગાંધીના માર્ગદર્શન હેઠળ ખેડૂતોના અધિકારો માટે બે મુખ્ય સત્યાગ્રહોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું: ખેડા સત્યાગ્રહ (૧૯૧૮) અને બારડોલી સત્યાગ્રહ (૧૯૨૮). આ સત્યાગ્રહોએ તેમને રાષ્ટ્રીય નેતા તરીકે સ્થાપિત કર્યા અને ખેડૂતોના હક માટે લડવાની તેમની ક્ષમતા સાબિત કરી. ૧. ખેડા સત્યાગ્રહ (૧૯૧૮):…
મહાગુજરાત આંદોલન શું છે? મહાગુજરાત આંદોલન એ ભારતના ઇતિહાસનું એક એવું સીમાચિહ્નરૂપ રાજકીય અને સામાજિક આંદોલન છે, જેણે ગુજરાતી ભાષા બોલતા લોકો માટે એક અલગ અને સ્વતંત્ર રાજ્યની રચનાનો માર્ગ મોકળો કર્યો. આ આંદોલન માત્ર એક અલગ રાજ્યની માંગ નહોતી, પરંતુ તે ગુજરાતી અસ્મિતા, સંસ્કૃતિ અને ભાષાના ગૌરવને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટેનો એક સામૂહિક સંઘર્ષ હતો….
પ્રસ્તાવના: ઝવેરચંદ કાળીદાસ મેઘાણી (૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૯૬ – ૯ માર્ચ ૧૯૪૭) એ ગુજરાતી સાહિત્યના એક તેજસ્વી તારક છે, જેમણે કવિ, નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, પત્રકાર, અનુવાદક અને લોકસાહિત્યના સંશોધક-સંપાદક તરીકે ગુજરાતી સાહિત્યને સમૃદ્ધ કર્યું છે. મહાત્મા ગાંધીએ તેમને ‘રાષ્ટ્રીય શાયર’નું બિરુદ આપીને તેમના યુગસંદેશાત્મક સાહિત્યનું સન્માન કર્યું હતું. મેઘાણીનું યુગદર્શન તેમના સાહિત્યના કેન્દ્રમાં રહેલું છે, જેણે વીસમી…
