અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસમાં ૧૯મી સદીનો મધ્ય ભાગ એક યુગાંતરકારી સમયગાળો મનાય છે. આ સમયગાળાને ગુજરાતી સાહિત્યમાં ‘સુધારક યુગ’ અથવા ‘દલપત-નર્મદ યુગ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. મધ્યકાલીન ભક્તિ અને ધર્મપ્રધાન સાહિત્યમાંથી બહાર આવીને, ગુજરાતી સાહિત્યએ જ્યારે સમાજ, જીવન, અને વાસ્તવિકતા તરફ મીટ માંડી, ત્યારે તે પરિવર્તનના અગ્રદૂત તરીકે કવિશ્વર દલપતરામ ડાહ્યાભાઈ ત્રવાડી (૧૮૨૦-૧૮૯૮) નું નામ…
હેમચંદ્રાચાર્ય ગુજરાતના સુવર્ણયુગ સમાન સોલંકી કાળમાં, ગુજરાતની ધરા પર માત્ર શસ્ત્રથી જ નહીં, પરંતુ શાસ્ત્રથી પણ એક મહાન સામ્રાજ્યની સ્થાપના થઈ હતી. આ શાસ્ત્રીય અને સાંસ્કૃતિક સામ્રાજ્યના શિખર સમાન પ્રજ્ઞાપુરુષ એટલે ‘કલિકાલસર્વજ્ઞ’ આચાર્ય હેમચંદ્ર. તેમણે રચેલો વ્યાકરણનો મહાન ગ્રંથ ‘સિદ્ધહેમશબ્દાનુશાસન’ માત્ર સંસ્કૃત કે પ્રાકૃત ભાષાના નિયમો પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે આધુનિક ગુજરાતી ભાષાના ઉદ્ભવ…
ગુજરાતી ભાષાનો ઉદ્ભવ અને વિકાસ: એક સફર ભારતની સમૃદ્ધ ભાષાકીય પરંપરામાં, ગુજરાતી ભાષાનું એક વિશેષ સ્થાન છે. ગુજરાત રાજ્યની સત્તાવાર ભાષા અને વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા લાખો ગુજરાતીઓ દ્વારા બોલાતી આ ભાષાનો ઇતિહાસ સદીઓ જૂનો છે, જે પ્રાચીન સંસ્કૃતના મૂળમાંથી ફૂટીને અનેક સાંસ્કૃતિક પ્રવાહો સાથે ભળીને આધુનિક સ્વરૂપ પામ્યો છે. ગુજરાતી ભાષા માત્ર શબ્દોનો સમૂહ નથી, પરંતુ…
