ગુજરાતની હસ્તકલા

ભારતની હસ્તકલા અને વણાટકામની પરંપરા સદીઓ જૂની અને અત્યંત સમૃદ્ધ છે. કાપડ ઉદ્યોગમાં ભારતનો ઇતિહાસ વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત રહ્યો છે. વિવિધ રાજ્યોની પોતાની આગવી વણાટ શૈલી છે, અને તેમાં ગુજરાતનું નામ મોખરે આવે છે. ગુજરાતની અનેક પરંપરાગત વણાટ કળાઓમાં એક અનોખી અને ઐતિહાસિક કળા એટલે “મશરૂ” (Mashru). મશરૂ કાપડ એ માત્ર એક વસ્ત્ર નથી, પરંતુ તે…

ભારતની સમૃદ્ધ હસ્તકલા અને વસ્ત્ર પરંપરાઓમાં ગુજરાતની ‘બાંધણી’ (Bandhani) પોતાનું એક અનોખું અને વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે. બાંધણી એ માત્ર એક કાપડ નથી, પરંતુ તે રંગો, મહેનત, ધીરજ અને સદીઓ જૂની પરંપરાનું જીવંત ઉદાહરણ છે. સંસ્કૃત શબ્દ ‘બંધન’ (Bandhan) એટલે કે ‘બાંધવું’ પરથી ઉતરી આવેલ આ શબ્દ, આ કળાની મૂળભૂત પ્રક્રિયાને જ પ્રદર્શિત કરે છે…

ભારતની હસ્તકલા અને કાપડ ઉદ્યોગની પરંપરા વિશ્વભરમાં અજોડ છે. આ સમૃદ્ધ પરંપરામાં ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાની અજરખ પ્રિન્ટ (Ajrakh Print) એક આગવું અને અત્યંત સન્માનજનક સ્થાન ધરાવે છે. અજરખ એ માત્ર કાપડ પર કરવામાં આવતી છાપકામ (બ્લોક પ્રિન્ટિંગ) કળા નથી, પરંતુ તે સદીઓ જૂની સંસ્કૃતિ, પ્રકૃતિ અને માનવ સર્જનશક્તિનો અદ્ભુત સમન્વય છે. પ્રાકૃતિક રંગો, ભૌમિતિક…

રોગન આર્ટ: કચ્છની લુપ્ત થતી અનોખી ચિત્રકલા – એક અમૂલ્ય વારસો ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતામાં ગુજરાતનું સ્થાન મોખરે છે, અને ગુજરાતમાં પણ કચ્છ પ્રદેશની કલા અને સંસ્કૃતિનો કોઈ જોટો જડે તેમ નથી. કચ્છના સફેદ રણમાં અનેક રંગો પથરાયેલા છે, જે અહીંની લોકકલા, પહેરવેશ અને ભરતકામમાં જોવા મળે છે. પરંતુ, આ બધાની વચ્ચે એક એવી કળા છે…