ગુજરાતના ઈતિહાસમાં અને ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ‘ચરોતર’ પ્રદેશનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલું છે. ચરોતર એટલે ખેડા જિલ્લો અને તેની આસપાસનો ફળદ્રુપ વિસ્તાર, જે તેના સાહસિક ખેડૂતો અને દેશભક્તિ માટે જાણીતો છે. ૧૯૧૮નો ખેડા સત્યાગ્રહ (જેને ચરોતરનો સત્યાગ્રહ પણ કહેવામાં આવે છે) એ ગાંધીજીના નેતૃત્વમાં ભારતનો પ્રથમ સાચો ‘ખેડૂત સત્યાગ્રહ’ હતો. ચરોતરનો સત્યાગ્રહ Video અહીં ચરોતરનો…
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં બે ભાઈઓની જોડીએ અંગ્રેજ હકુમતને હંફાવી હતી. એક હતા ‘લોખંડી પુરુષ’ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને બીજા તેમના મોટા ભાઈ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ. વિઠ્ઠલભાઈ માત્ર એક ક્રાંતિકારી નેતા નહોતા, પણ એક પ્રખર ધારાશાસ્ત્રી અને કુશળ સંસદવિદ હતા. તેમણે ભારતની સંસદીય લોકશાહીનો પાયો નાખ્યો અને કેન્દ્રીય ધારાસભાના પ્રથમ ભારતીય પ્રમુખ (Speaker) બનીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો….
ગુજરાતી સાહિત્ય અને શિક્ષણ જગતમાં જેમને ‘કેળવણીના ઋષિ’ માનવામાં આવે છે, તેવા મનુભાઈ પંચોળી, જેઓ તેમના ઉપનામ ‘દર્શક’ થી વધુ જાણીતા છે, તેમનું જીવન સાહિત્ય, શિક્ષણ અને સમાજ સુધારણાનો ત્રિવેણી સંગમ છે. તેઓ માત્ર નવલકથાકાર જ નહોતા, પણ એક પ્રખર વિચારક, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને આદર્શ કેળવણીકાર હતા. દર્શક (મનુભાઈ પંચોળી): કેળવણીકાર અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની Video…
કનૈયાલાલ મુનશી: ગુજરાતના અસ્મિતાના પુરસ્કર્તા અને સાહિત્યકાર. ગુજરાતી સાહિત્ય, રાજકારણ અને સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાનના ઇતિહાસમાં જો કોઈ એક નામ સૌથી વધુ તેજસ્વી રીતે ઝળકે છે, તો તે છે કનૈયાલાલ માણેકલાલ મુનશી (ક.મા. મુનશી). તેમણે માત્ર નવલકથાઓ જ નથી લખી, પરંતુ ‘ગુજરાતી અસ્મિતા’ શબ્દને ઘડીને પ્રત્યેક ગુજરાતીના હૃદયમાં પોતાની સંસ્કૃતિ પ્રત્યે ગૌરવની ભાવના જગાડી છે. કનૈયાલાલ મુનશી…
ધરાસણા સત્યાગ્રહ: મીઠાના સત્યાગ્રહમાં સરોજિની નાયડુનું નેતૃત્વ ભારતની આઝાદીની લડતમાં મીઠાનો સત્યાગ્રહ એ એક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના હતી. જ્યારે મહાત્મા ગાંધીએ દાંડી કૂચ કરીને મીઠાના કાયદાનો ભંગ કર્યો, ત્યારે આ આંદોલનને આગળ ધપાવવા માટે ધરાસણાના મીઠાના અગરો પર સત્યાગ્રહ કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું. આ સત્યાગ્રહમાં સરોજિની નાયડુનું નેતૃત્વ અને સત્યાગ્રહીઓ પર થયેલા અમાનુષી અત્યાચારોએ સમગ્ર વિશ્વનું…
જીવરાજ મહેતા: ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી અને નવનિર્મિત રાજ્યનો પાયો. જ્યારે ૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી અલગ થઈને ‘ગુજરાત’ એક નવા રાજ્ય તરીકે નકશા પર ઉભર્યું, ત્યારે આ નવજાત રાજ્યને એક એવા નેતાની જરૂર હતી જે માત્ર રાજકારણી નહીં, પણ એક કુશળ વહીવટકર્તા અને દ્રષ્ટા હોય. એ નેતા એટલે ડૉ. જીવરાજ નારાયણ મહેતા. ગુજરાતના…
ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સામાજિક સુધારણા અને જાગૃતિની જ્યોત પ્રગટાવવામાં પુરુષોની સાથે સાથે ઘણી અગ્રેસર મહિલાઓનું પણ અમૂલ્ય યોગદાન રહ્યું છે. ૧૯મી સદીના ઉત્તરાર્ધ અને ૨૦મી સદીની શરૂઆતનો સમયગાળો ગુજરાતમાં સામાજિક ક્રાંતિનો યુગ હતો, જ્યાં મહિલાઓએ પરંપરાગત બંધનો તોડીને શિક્ષણ અને સાર્વજનિક જીવનમાં પ્રવેશ કર્યો. આ યુગની બે દીપ્તિમાન જ્યોત એટલે શારદા મહેતા અને વિદ્યાગૌરી નીલકંઠ. આ…
પ્રસ્તાવના વિશ્વના ઇતિહાસમાં ભાગ્યે જ એવું જોવા મળે છે કે કોઈ એક પ્રદેશના, એક જ ભાષા બોલનારા અને એક જ સમયગાળાના ત્રણ વ્યક્તિઓએ આખા ઉપખંડનો નકશો અને ભવિષ્ય બદલી નાખ્યું હોય. ભારતીય ઉપખંડના ઇતિહાસમાં ગુજરાતનું યોગદાન અદ્વિતીય છે. ૨૦મી સદીના પૂર્વાર્ધમાં બ્રિટિશ શાસન સામેની લડાઈ અને ત્યારબાદ ભારત અને પાકિસ્તાનની રચનામાં ત્રણ ગુજરાતી વકીલોએ મુખ્ય…
૧. ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: સ્વાતંત્ર્યની તરસ મીઠાનો સત્યાગ્રહ એ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ દ્વારા સંપૂર્ણ સ્વરાજની માંગણીના પગલે શરૂ થયેલું એક મહત્ત્વપૂર્ણ આંદોલન હતું. પૂર્ણ સ્વરાજની ઘોષણા વર્ષ ૧૯૨૯ના લાહોર અધિવેશનમાં, કોંગ્રેસે મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો અને ‘પૂર્ણ સ્વરાજ’ (સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા)ને પોતાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જાહેર કર્યો. ત્યાર બાદ, ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૩૦ના દિવસને ‘પ્રથમ સ્વતંત્રતા દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવ્યો….
મોરારજી દેસાઈનું જીવનચરિત્ર મોરારજી રાંચોદજી દેસાઈ (29 ફેબ્રુઆરી 1896 – 10 એપ્રિલ 1995) ભારતના એક પ્રખ્યાત રાજકારણી અને સ્વતંત્રતા સેનાની હતા, જેમણે 1977 થી 1979 દરમિયાન જનતા પાર્ટી સરકારનું નેતૃત્વ કરતાં ભારતના પ્રધાનમંત્રી તરીકે સેવા આપી. લાંબી રાજકીય કારકિર્દીમાં તેઓએ બોમ્બે રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાન, ગૃહ પ્રધાન, નાણાં પ્રધાન અને ઉપપ્રધાનમંત્રી જેવા મહત્વપૂર્ણ પદો સંભાળ્યા. લાલ…
