ગુજરાતના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં બરડા ડુંગરની તળેટીમાં આવેલું ઘુમલી ગામ આજે કદાચ શાંત લાગે, પણ એક સમયે તે જેઠવા શાસકોની ભવ્ય રાજધાની હતું. આ ઐતિહાસિક નગરીનું સૌથી તેજસ્વી ઘરેણું એટલે નવલખા મંદિર. ૧૧મી-૧૨મી સદીમાં નિર્મિત આ મંદિર સોલંકી સ્થાપત્ય શૈલીનું એક અદભૂત ઉદાહરણ છે અને ગુજરાતના સૌથી જૂના તથા ભવ્ય સૂર્ય મંદિરોમાં તેની ગણના થાય…
અમદાવાદ, ભારતનું પ્રથમ ‘વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી’, તેના ગર્ભમાં અનેક ઐતિહાસિક ઈમારતો, પોળો અને દરવાજાઓને સાચવીને બેઠું છે. પરંતુ કાલુપુર રેલ્વે સ્ટેશનની સામે આવેલી સદી બશીર મસ્જિદના “ઝૂલતા મિનારા” માત્ર એક ઐતિહાસિક ઈમારત નથી; તે મધ્યકાલીન ઈજનેરી વિદ્યા (Engineering) અને ભૌતિકશાસ્ત્ર (Physics) નો એક એવો અદભુત નમૂનો છે, જે આધુનિક વિજ્ઞાન માટે પણ એક કોયડો બની…
પ્રસ્તાવના ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લામાં પુષ્પાવતી નદીના કિનારે આવેલું મોઢેરાનું સૂર્યમંદિર માત્ર ભારતનું જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના પ્રાચીન સ્થાપત્ય કલાનો એક બેજોડ નમૂનો છે. કોણાર્કના સૂર્યમંદિર જેટલું જ પૌરાણિક અને સ્થાપત્ય દૃષ્ટિએ મહત્વ ધરાવતું આ મંદિર સોલંકી યુગના સુવર્ણકાળની ગાથા રજૂ કરે છે. ઈ.સ. ૧૦૨૬-૨૭માં સોલંકી વંશના મહાન રાજા ભીમદેવ પહેલા દ્વારા નિર્મિત આ…
