ગુજરાતી અસ્મિતા

પ્રસ્તાવના: લોકહૃદયનો ધબકાર સાહિત્ય એ સમાજનું દર્પણ છે, પરંતુ લોકસાહિત્ય એ સમાજનો આત્મા છે. જ્યારે કોઈ પ્રજા પોતાના સુખ, દુઃખ, આશા, આકાંક્ષા, વીરતા અને વિરહને શબ્દોમાં વણી લે છે, ત્યારે લોકગીતનો જન્મ થાય છે. અને જ્યારે એક જનની પોતાના બાળકના ભવિષ્યના સપનાઓને સ્વરમાં ઢાળીને તેને નિદ્રાધીન કરે છે, ત્યારે હાલરડાં સર્જાય છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં, અને…

પ્રસ્તાવના વિશ્વના નકશા પર ગુજરાતની ઓળખ એટલે ઉદ્યોગ સાહસિકતા, વ્યાપાર કોઠાસૂઝ અને ત્રીજું સૌથી મહત્વનું પાસું એટલે ‘ગરબા’. જ્યારે આસો માસના આકાશમાં શરદ પૂનમની ચાંદની ખીલવાની તૈયારી હોય, ત્યારે ગુજરાતની ધરતી પર જે લોક ઉત્સવનો થનગનાટ જોવા મળે છે, તે વિશ્વના અન્ય કોઈ પણ ખૂણે જોવા મળતો નથી. નવરાત્રિ એ માત્ર નવ રાતનો સમૂહ નથી,…

પાટણના પટોળા: ‘પડી પટોળે ભાત…’ – એક અમર વારસાની ગૌરવગાથા ગુજરાતની ધરતી કલા અને સંસ્કૃતિની સુગંધથી મહેકતી રહી છે. આ ધરતી પર અનેક કલાઓ જન્મી, વિકસી અને કાળક્રમે લુપ્ત પણ થઈ ગઈ, પરંતુ ઉત્તર ગુજરાતના ઐતિહાસિક શહેર પાટણમાં સાચવેલી એક કલા સદીઓ પછી પણ અડીખમ ઉભી છે. તે છે – પાટણના પટોળા. ગુજરાતી સાહિત્યમાં અને…

ગુજરાતનો જ્ઞાન વારસો: એન્ડ્રુઝ લાઈબ્રેરી (સુરત) અને ફોર્બ્સ ગુજરાતી સભાનો ઈતિહાસ ગુજરાતનો જ્ઞાન વારસો પુસ્તકાલયો માત્ર ઈંટો અને ચૂનાથી બનેલી ઇમારતો નથી, પરંતુ તે જે-તે સમયના સમાજની બૌદ્ધિક ચેતના, ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિના ધબકતા હૃદય સમાન છે. ગુજરાતનો ઈતિહાસ વેપાર અને વાણિજ્યની સાથે સાથે સાહિત્ય અને જ્ઞાનની ઉપાસનાનો પણ રહ્યો છે. ૧૯મી સદીમાં જ્યારે ભારતમાં નવજાગૃતિ…