રાજવંશો અને શાસકો

ચાંપાનેર-પાવાગઢ: વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટનો ઇતિહાસ અને મહમદ બેગડાનું સ્થાપત્ય. ગુજરાતના પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલું ચાંપાનેર-પાવાગઢ એ ઇતિહાસ, આધ્યાત્મિકતા અને સ્થાપત્ય કલાનો અદભૂત સંગમ છે. વર્ષ ૨૦૦૪માં યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા તેને વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્થળ માત્ર તેની કુદરતી સુંદરતા માટે જ નહીં, પણ મુસ્લિમ અને હિન્દુ સ્થાપત્ય શૈલીના મિશ્રણ માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું…

ગુજરાતના મધ્યકાલીન ઇતિહાસમાં ચાવડા વંશ અને તેના પ્રતાપી શાસક વનરાજ ચાવડાનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે અંકાયેલું છે. પંચાસરના પતન પછી શૂન્યમાંથી સર્જન કરી, વનરાજ ચાવડાએ માત્ર પોતાનું ગુમાવેલું રાજ્ય જ પાછું મેળવ્યું નહોતું, પણ ગુજરાતના સૌથી પ્રભાવશાળી શહેર અણહિલપુર પાટણનો પાયો નાખ્યો હતો. અહીં ચાવડા વંશનો ઉદય: વનરાજ ચાવડા અને અણહિલપુર પાટણની સ્થાપના વિશે એક સંપૂર્ણ…

ગુજરાતનો ઇતિહાસ માત્ર વીર યોદ્ધાઓ અને શક્તિશાળી રાજાઓની ગાથા નથી, પરંતુ અસંખ્ય વીરાંગનાઓ (Brave Women) અને ઐતિહાસિક સ્ત્રી શાસકોના પરાક્રમ, બુદ્ધિમત્તા અને દૂરંદેશીતાની પણ કહાણી છે. આ વીરાંગનાઓએ માત્ર તેમના રાજ્યોની રક્ષા જ નથી કરી, પરંતુ વહીવટી કુશળતા, સામાજિક સુધારાઓ અને સ્થાપત્ય કલાના અદ્ભુત કાર્યો દ્વારા ગુજરાતના ઇતિહાસ પર કાયમી છાપ છોડી છે. ગુજરાતની આવી…

રા’ ખેંગાર દ્વિતીય કે રા’ ખેંગાર (બીજો) (ઈ.સ. ૧૦૯૮ – ૧૧૨૫) ગુજરાતના જૂનાગઢમાં આવેલા વનસ્થલી (હાલનું વંથલી)નો ચુડાસમા રાજા અને રા’ નવઘણ (દ્વિતીય)નો પુત્ર હતો. 📜 જીવન અને સત્તા પ્રાપ્તિ રા’ ખેંગારના પિતા રા’ નવઘણ દ્વિતીયે તેમના જીવનકાળ દરમિયાન ચાર પ્રતિજ્ઞાઓ લીધી હતી: રા’ નવઘણે પોતાના પુત્રોને બોલાવીને કહ્યું કે “જૂનાગઢના રા’ પોતાના પુત્રને ગાદી…

રા’ નવઘણ ચુડાસમા વંશના જુનાગઢના રાજા હતા, જેઓ ઇ.સ. 1025 થી 1044 સુધી રાજ કરતા હતા. લોકકથાઓ મુજબ તેઓ માતાના ઉદરમાં નવ વર્ષ રહ્યા હોવાથી તેમને “નવઘણ” નામ મળ્યું. પાટણના સોલંકી રાજા દુર્લભસેનના આક્રમણ બાદ તેમની માતા રાણી સોમલદે સતી થઈ અને દાસી વાલબાઈએ નવઘણને છૂપાવી દેવાયત બોદર આહિરના ઘરે ઉછેર્યા. સોલંકીઓને વંશ નાબૂદ કરવાની…

જીવનચરિત્ર જયસિંહ, જેમણે બાદમાં “સિદ્ધરાજ” ઉપાધિ ધારણ કરી, તેમણે ઈ.સ. 1092 થી 1142 સુધી ગુજરાત પર રાજ્ય કર્યું. તેઓ ચલુક્ય (સોલંકી) વંશના શાસક હતા. તેમની રાજધાની અનહિલપાટક (આજનું પાટણ) ખાતે હતી. ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાનના કેટલાક ભાગો પર તેમનું પ્રભુત્વ સ્થાપિત કર્યું હતું. શાકંભરીના ચાહમાન રાજા અર્ણોરાજાને તેમણે વશમાં કર્યા, અને નડુલાના પૂર્વ ચાહમાન રાજા આશારાજાએ…