ભીમદેવ દ્વિતીય સોલંકી વંશ (ચૌલુક્ય વંશ)ના એક મહત્વપૂર્ણ રાજા હતા, જેમણે ગુજરાત અને તેની આસપાસના પ્રદેશો પર શાસન કર્યું હતું. તેમને ‘ભોળા ભીમ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમનું શાસનકાળ ઈ.સ. ૧૧૭૮ થી ૧૨૪૦ સુધી ચાલ્યો હતો. તેમના સમય દરમિયાન સોલંકી વંશની સત્તા નબળી પડી હતી, કારણ કે અનેક સામંતોએ બળવો કર્યો હતો અને ઘઝનવી…
ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક પાટનગર ગણાતા વડોદરા શહેરમાં આવેલો લક્ષ્મી વિલાસ પેલેસ માત્ર એક રાજમહેલ નથી, પરંતુ તે ભારતીય સ્થાપત્યકલાનો એક અણમોલ રત્ન છે. બ્રિટનના બકિંગહામ પેલેસ કરતા પણ ચાર ગણો મોટો આ મહેલ વડોદરાના ગાયકવાડ શાસકોની ભવ્યતા, કલાપ્રેમ અને દીર્ઘદ્રષ્ટિનો જીવંત પુરાવો છે. લક્ષ્મી વિલાસ પેલેસ: વડોદરાનું ભવ્ય રાજમહેલ Video અહીં લક્ષ્મી વિલાસ પેલેસ: વડોદરાનું ભવ્ય…
પ્રસ્તાવના ગુજરાતની ધરતી એટલે શૌર્ય અને સંતોની ભૂમિ. આ ધીંગી ધરા પર એવા અનેક નરબંકાઓ જન્મ્યા છે જેમણે પોતાના સ્વાર્થ, પરિવાર અને જીવન કરતાં માતૃભૂમિ અને ધર્મને વિશેષ મહત્વ આપ્યું છે. ઈતિહાસના પાને સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલા આવા જ એક મહાન યોદ્ધા એટલે વીર હમીરજી ગોહિલ. જેમને જગત આજે ‘સોમનાથના સખા’ તરીકે ઓળખે છે. જ્યારે જ્યારે…
ગુજરાતના મધ્યકાલીન ઇતિહાસમાં જ્યારે સોલંકી સત્તાનો સૂર્ય અસ્ત થવાની તૈયારીમાં હતો, ત્યારે ગુજરાતની ધરતીને પરકીય આક્રમણો અને આંતરિક વિદ્રોહોથી બચાવવાનું કાર્ય જે પિતા-પુત્રની જોડીએ કર્યું, તેમાં રાણા વીરધવલ (અવસાન: ઈ.સ. ૧૨૩૮) નું નામ સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત છે. તેઓ ધોળકાના રાણા લવણપ્રસાદના પુત્ર અને પાટણના સોલંકી રાજા ભીમદેવ બીજાના મહાસામંત હતા. વીરધવલ વાઘેલા: ગુજરાતના રક્ષક અને…
ગુજરાતના ઈતિહાસમાં સોલંકી કાળને ‘સુવર્ણ યુગ’ માનવામાં આવે છે. આ યુગને તેજસ્વી બનાવવામાં સિદ્ધરાજ જયસિંહ પછી જે રાજાનો સૌથી મોટો ફાળો છે, તે છે મહારાજા કુમારપાળ. કુમારપાળ માત્ર એક યોદ્ધા જ નહોતા, પરંતુ તેઓ એક ધર્મપ્રિય, અહિંસક અને પ્રજાકલ્યાણકારી શાસક હતા. ગુજરાતનો મહાન સમ્રાટ: રાજા કુમારપાળ સોલંકી Video ૧. પ્રારંભિક જીવન અને પરિચય ૨. સંઘર્ષ…
વાઘેલા વંશ (Vaghela Dynasty) મધ્યકાલીન ગુજરાતના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. સોલંકી વંશના પતન બાદ ગુજરાતની સત્તા સંભાળનાર અને મુસ્લિમ આક્રમણખોરો સામે વીરતાપૂર્વક લડનાર આ વંશ ગુજરાતનું છેલ્લું હિંદુ રજવાડું ગણાય છે. ૧. વાઘેલા વંશ: એક ઝલક (Key Facts) વિગત માહિતી સમયગાળો ઈ.સ. ૧૨૪૪ – ૧૩૦૪ રાજધાની ધોળકા (મુખ્ય કેન્દ્ર) સ્થાપક વિરધવલ (સ્વતંત્ર સત્તા…
ગુજરાતમાં પશ્ચિમી ક્ષત્રપોનું ઐતિહાસિક શાસન: એક સુવર્ણ અધ્યાય (ઈ.સ. ૩૫ થી ૪૦૫) ગુજરાતના પ્રાચીન ઇતિહાસમાં મૌરીય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યની જેમ જ ‘પશ્ચિમી ક્ષત્રપો’ (Western Satraps) નું શાસન અત્યંત મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. આશરે ૪૦૦ વર્ષ જેટલા લાંબા સમયગાળા સુધી ગુજરાત, માળવા અને મહારાષ્ટ્રના વિસ્તારો પર શાસન કરનાર આ રાજવંશે ભારતીય સંસ્કૃતિ, સ્થાપત્ય અને ખાસ કરીને…
જીવરાજ મહેતા: ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી અને નવનિર્મિત રાજ્યનો પાયો. જ્યારે ૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી અલગ થઈને ‘ગુજરાત’ એક નવા રાજ્ય તરીકે નકશા પર ઉભર્યું, ત્યારે આ નવજાત રાજ્યને એક એવા નેતાની જરૂર હતી જે માત્ર રાજકારણી નહીં, પણ એક કુશળ વહીવટકર્તા અને દ્રષ્ટા હોય. એ નેતા એટલે ડૉ. જીવરાજ નારાયણ મહેતા. ગુજરાતના…
ગુજરાતના જૂનાગઢ શહેરમાં ગિરનારની તળેટીમાં આવેલો ઉપરીકોટનો કિલ્લો એ ભારતના સૌથી પ્રાચીન અને મજબૂત કિલ્લાઓમાંનો એક છે. ૨૩૦૦ વર્ષથી પણ વધુ જૂનો ઇતિહાસ ધરાવતો આ કિલ્લો અનેક ચડતી-પડતી, યુદ્ધો અને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનોનો સાક્ષી રહ્યો છે. અહીં માત્ર શૌર્યની ગાથાઓ જ નથી, પરંતુ પથ્થરોમાં કંડારેલી બૌદ્ધ ગુફાઓ અને અદભૂત જળ વ્યવસ્થા પણ છે. ઉપરીકોટનો કિલ્લો: જૂનાગઢના…
ગુજરાતના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં બરડા ડુંગરની ગોદમાં આવેલું ધુમલી એ ગુજરાતના ભવ્ય ભૂતકાળનું એક વિસ્મૃત પ્રકરણ છે. આજે ભલે તે એક નાનકડું ગામ હોય, પણ એક સમયે તે જેઠવા વંશના શાસકોની અત્યંત શક્તિશાળી અને સમૃદ્ધ રાજધાની હતું. અહીંના પથ્થરોમાં કંડારેલું ‘નવલખા મંદિર’ સોલંકી કાળની સ્થાપત્યકલાનો સર્વોચ્ચ નમૂનો ગણાય છે. અહીં ધુમલીનો ઇતિહાસ: જેઠવા વંશની પ્રાચીન…
